El-Vedûd, “çok seven ve sevilmeye layık olan” anlamına gelir. Allah’ın bu ismi, kul ile Rab arasındaki ilişkinin sadece korku ve itaatten ibaret olmadığını, aynı zamanda bir sevgi ilişkisi olduğunu gösterir.
Arapça Yazılışı ve Zikri
الْوَدُودُ
Zikir olarak “Yâ Vedûd” şeklinde okunur. İsim, Kur’an’da iki yerde (Hûd 11/90 ve Bürûc 85/14) açıkça geçer ve Tirmizî’nin 99 isim listesinde yer alır (Tirmizî, Deavât, 3507).
Kelime Anlamı
“Vedûd” kelimesi “vüdd” kökünden gelir. Vüdd, karşılıksız, içten ve süreklilik taşıyan sevgi demektir. Kelimenin kalıbı iki anlama da açıktır. Allah hem kullarını çok sever hem de müminlerin kalplerinde en çok sevilendir.
Kur’an’da El-Vedûd
“Rabbinizden bağışlanma dileyin, sonra O’na tövbe edin. Şüphesiz Rabbim çok merhametlidir, çok sevendir (vedûd).”
(Hûd, 11/90)
“O, çok bağışlayandır, çok sevendir (el-Vedûd).”
(Bürûc, 85/14)
Her iki âyette de El-Vedûd ismi bağışlama ve merhamet ile birlikte gelir. Bu birliktelik anlamlıdır: Allah’ın sevgisi, kulunu hatalarına rağmen kabul eden ve tövbesini bekleyen bir sevgidir.
“İman edip salih ameller işleyenler için Rahmân (kalplerde) bir sevgi yaratacaktır.”
(Meryem, 19/96)
Allah Kulunu Sevince
Ebû Hüreyre’den (r.a.) rivayet edilen hadiste Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: “Allah bir kulu sevdiğinde Cebrâil’e seslenir: ‘Ben falanı seviyorum, sen de onu sev.’ Cebrâil de onu sever. Sonra gök ehline seslenir: ‘Allah falanı seviyor, siz de onu sevin.’ Gök ehli de onu sever. Sonra onun için yeryüzünde kabul (sevgi) konulur.”
Kaynak: Buhârî, Bed’ü’l-halk; Müslim, Birr.
Allah’ın Sevdiği Kullar
Kur’an’da Allah’ın sevdiği kişilerin özellikleri açıkça sayılır:
- “Allah iyilik yapanları (muhsinleri) sever.” (Bakara, 2/195)
- “Allah tövbe edenleri ve temizlenenleri sever.” (Bakara, 2/222)
- “Allah sabredenleri sever.” (Âl-i İmrân, 3/146)
- “Allah tevekkül edenleri sever.” (Âl-i İmrân, 3/159)
- “Allah adaletli davrananları sever.” (Mümtehine, 60/8)
Bu liste, Allah’ın sevgisinin bir “şans” değil, kulun davranışlarıyla ulaşabileceği bir hedef olduğunu gösterir.
Sevginin Göstergesi: Peygambere Uymak
“De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın.”
(Âl-i İmrân, 3/31)
Bu âyet, sevginin sadece bir duygu olarak kalmaması, davranışa dönüşmesi gerektiğini anlatır.
El-Vedûd İsminin Hayata Yansıması
- Sevgiyi yaymak: Allah’ın sevdiği kul, insanlara karşı da sevgi doludur.
- Affetmek: El-Vedûd ismi bağışlamayla birlikte geçer. Seven, affetmeyi de bilir.
- Ümitsizliğe düşmemek: Hata yapan kişi, kendisini seven ve tövbesini bekleyen bir Rabbe döner.
El-Vedûd İsmiyle Dua
“Yâ Vedûd! Bizi sevdiğin kullarından eyle. Kalplerimize senin sevgini, senin sevdiklerinin sevgisini ve bizi sana yaklaştıracak amellerin sevgisini yerleştir.”
Bu dua, Tirmizî’de (Deavât) geçen şu duadan esinlenmiştir: “Allah’ım! Senden sevgini, seni sevenlerin sevgisini ve beni senin sevgine ulaştıracak amelin sevgisini isterim.”
Nafilelerle Gelen Sevgi: Kudsî Hadis
Bir kudsî hadiste Allah şöyle buyurur: “Kulum bana, kendisine farz kıldığım şeylerden daha sevimli bir şeyle yaklaşamaz. Kulum nafilelerle bana yaklaşmaya devam eder; nihayet onu severim. Onu sevdiğimde, onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli ve yürüyen ayağı olurum. Benden bir şey isterse mutlaka veririm; bana sığınırsa mutlaka korurum.” (Buhârî, Rikâk, hadis no. 6502)
Hadis, Allah sevgisine giden yolun önce farzları eksiksiz yerine getirmekten, sonra da nafile ibadetleri artırmaktan geçtiğini gösterir.
Kur’an’a Göre Allah’ın Sevmediği Davranışlar
| Allah sevmez… | Âyet |
|---|---|
| Zalimleri | Âl-i İmrân, 3/57 |
| İsraf edenleri | A’râf, 7/31 |
| Bozgunculuk yapanları | Mâide, 5/64 |
| Kibirlenenleri | Nahl, 16/23 |
| Haddi aşanları | Bakara, 2/190 |
Bu iki liste birlikte okunduğunda, El-Vedûd isminin kula bir yol haritası sunduğu görülür: Sevilen davranışlara yaklaşmak, sevilmeyenlerden uzaklaşmak.
Allah’ın Sevgisini İsteme Duası
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ حُبَّكَ وَحُبَّ مَنْ يُحِبُّكَ وَالْعَمَلَ الَّذِي يُبَلِّغُنِي حُبَّكَ
Okunuşu: Allâhümme innî es’elüke hubbeke ve hubbe men yuhibbüke ve’l-amele’llezî yübelliğunî hubbek.
Anlamı: “Allah’ım! Senden, senin sevgini, seni sevenlerin sevgisini ve beni senin sevgine ulaştıracak ameli isterim.”
Peygamber Efendimiz bu duanın Hz. Dâvûd’un dualarından olduğunu bildirmiştir (Tirmizî, Deavât, hadis no. 3490).
İlgili Yazılar
- Esmâ-i Hüsnâ Nedir? Allah’ın 99 İsmi ve Anlamları
- Es-Sabûr İsmi ve Kur’an’da Sabır Kavramı
- Er-Rezzâk İsminin Anlamı ve Geçtiği Âyetler
Kaynakça
- Kur’ân-ı Kerîm, Hûd 11/90; Bürûc 85/14; Meryem 19/96; Âl-i İmrân 3/31, 57, 146, 159; Bakara 2/190, 195, 222; Mâide 5/64; A’râf 7/31; Nahl 16/23; Mümtehine 60/8.
- Buhârî, el-Câmiu’s-sahîh: Bed’ü’l-halk, Rikâk.
- Müslim, el-Câmiu’s-sahîh: Birr.
- Tirmizî, es-Sünen, Deavât.
Not: Bu yazı dinî bilgilendirme amaçlıdır. Fıkhî konularda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarına veya bir din görevlisine danışmanızı tavsiye ederiz.