İstiğfar, Allah’tan bağışlanma dilemek demektir. Kelime “örtmek” anlamındaki “gafr” kökünden gelir. İstiğfar eden kişi, Allah’tan günahlarını örtmesini ve onların kötü sonuçlarından kendisini korumasını ister.
Peygamber Efendimiz’in İstiğfarı
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) geçmiş ve gelecek günahları bağışlanmış olduğu hâlde şöyle buyurmuştur:
“Ey insanlar! Allah’a tövbe edin. Ben günde yüz defa O’na tövbe ederim.”
Kaynak: Müslim, Zikir.
Buhârî’nin rivayetinde ise “günde yetmiş defadan fazla” ifadesi geçer (Buhârî, Deavât). Bu hadisler, istiğfarın sadece büyük günah işleyenlere özgü olmadığını, her müminin günlük alışkanlığı olması gerektiğini gösterir.
Kur’an’da İstiğfar
“Rabbinizden bağışlanma dileyin. Şüphesiz O çok bağışlayandır. Size gökten bol bol yağmur indirsin, sizi mallarla ve oğullarla desteklesin, size bahçeler ve ırmaklar versin.”
(Nûh, 71/10–12)
Bu âyetler, Hz. Nûh’un kavmine yaptığı davettir. İstiğfarın sadece ahiret için değil, dünya hayatındaki bereket için de bir sebep olduğunu anlatır.
“Sen onların arasında bulundukça Allah onlara azap edecek değildir. Onlar bağışlanma dilerken de Allah onlara azap edecek değildir.”
(Enfâl, 8/33)
İstiğfar Duaları
1. En kısa istiğfar
“Estağfirullâh” (Allah’tan bağışlanma dilerim)
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ
2. Tövbe ile birlikte istiğfar
“Estağfirullâhe’l-azîm ellezî lâ ilâhe illâ hüve’l-hayyü’l-kayyûmü ve etûbü ileyh.”
“Kendisinden başka ilah olmayan, diri ve her şeyi ayakta tutan yüce Allah’tan bağışlanma diler, O’na tövbe ederim.”
Hadiste bu istiğfarı söyleyen kişinin, savaştan kaçmış bile olsa bağışlanacağı bildirilmiştir.
Kaynak: Ebû Dâvûd, Vitir; Tirmizî, Deavât.
3. Seyyidü’l-İstiğfâr
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ
Okunuşu: Allâhümme ente Rabbî, lâ ilâhe illâ ente, halaktenî ve ene abdüke, ve ene alâ ahdike ve va’dike me’steta’tü. Eûzü bike min şerri mâ sana’tü. Ebûü leke bi-ni’metike aleyye, ve ebûü bi-zenbî, fağfirlî, fe innehû lâ yağfiru’z-zünûbe illâ ente.
Anlamı: “Allah’ım! Sen benim Rabbimsin. Senden başka ilah yoktur. Beni sen yarattın, ben senin kulunum. Gücüm yettiğince sana verdiğim söz ve ahdin üzerindeyim. Yaptıklarımın kötülüğünden sana sığınırım. Bana verdiğin nimetleri ikrar ederim, günahımı da itiraf ederim. Beni bağışla; çünkü günahları ancak sen bağışlarsın.”
Kaynak: Buhârî, Deavât.
4. Meclis kefareti duası
Bir sohbetten kalkarken okunur:
“Sübhâneke’llâhümme ve bi-hamdik, eşhedü en lâ ilâhe illâ ente, estağfiruke ve etûbü ileyk.”
“Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Senden başka ilah olmadığına şahitlik ederim. Senden bağışlanma diler, sana tövbe ederim.”
Kaynak: Tirmizî, Deavât; Ebû Dâvûd, Edeb.
Kur’an’daki İstiğfar Duaları
Hz. Âdem ve Hz. Havva’nın duası
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Okunuşu: Rabbenâ zalemnâ enfüsenâ ve in lem tağfir lenâ ve terhamnâ le-nekûnenne mine’l-hâsirîn.
Anlamı: “Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen mutlaka ziyana uğrayanlardan oluruz.” (A’râf, 7/23)
Hz. Yûnus’un duası
لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Okunuşu: Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine’z-zâlimîn.
Anlamı: “Senden başka ilah yoktur. Seni bütün eksikliklerden tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum.” (Enbiyâ, 21/87)
Hz. Yûnus balığın karnında bu duayı okumuş ve Allah onu sıkıntıdan kurtarmıştır (Enbiyâ, 21/88). Hadiste, sıkıntıya düşen bir Müslümanın bu duayla dua ettiğinde duasının kabul edileceği bildirilmiştir (Tirmizî, Deavât, hadis no. 3505).
Meclis Kefareti: Sohbet Sonunda Okunan İstiğfar
Bir toplantı veya sohbetten kalkarken şu dua okunur:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
Okunuşu: Sübhâneke’llâhümme ve bi-hamdik, eşhedü en lâ ilâhe illâ ente, estağfiruke ve etûbü ileyk.
Anlamı: “Allah’ım! Seni hamdinle tesbih ederim. Senden başka ilah olmadığına şahitlik ederim. Senden bağışlanma diler, sana tövbe ederim.”
Hadiste bu duayı okuyanın, o mecliste söylediği boş sözlerin bağışlanacağı bildirilmiştir (Tirmizî, Deavât, hadis no. 3433).
Günlük İstiğfar Programı
| Vakit | Okunacak istiğfar |
|---|---|
| Sabah ve akşam | Seyyidü’l-İstiğfâr (1 kez) |
| Her farz namazdan sonra | “Estağfirullâh” (3 kez), Müslim, Mesâcid |
| Gün içinde | “Estağfirullâh ve etûbü ileyh” (100 kez, gün içine dağıtarak) |
| Sohbet sonunda | Meclis kefareti duası |
| Seher vakti | Serbest istiğfar ve dua (Âl-i İmrân, 3/17) |
İstiğfar ile Tövbe Arasındaki Fark
İstiğfar, bağışlanma dilemektir. Tövbe ise günahtan pişmanlık duyup Allah’a dönmek ve o günahı bir daha işlememeye karar vermektir. Âlimler, gerçek tövbenin şartlarını şöyle sıralar:
- Günahı hemen bırakmak
- Pişmanlık duymak
- Bir daha yapmamaya kesin karar vermek
- Kul hakkı varsa sahibine iade etmek veya helallik almak
Sık Sorulan Sorular
İstiğfar ne zaman yapılır?
İstiğfarın belirli bir vakti yoktur. Namazlardan sonra, seher vaktinde (Âl-i İmrân, 3/17) ve gün boyunca her fırsatta yapılabilir.
İstiğfarı belirli sayıda yapmak gerekir mi?
Hadislerde “günde yüz defa” gibi sayılar geçer. Ancak önemli olan sayıdan çok, kalben pişmanlık ve samimiyettir.
İlgili Yazılar
- Lâ Havle ve Lâ Kuvvete İllâ Billâh: Anlamı ve Fazileti
- Kadir Gecesi: Önemi, Duası ve Yapılacak İbadetler
- Sabah ve Akşam Okunacak Dualar
Kaynakça
- Kur’ân-ı Kerîm, Nûh 71/10-12; Enfâl 8/33; A’râf 7/23; Enbiyâ 21/87-88; Âl-i İmrân 3/17.
- Buhârî, el-Câmiu’s-sahîh, Kitâbü’d-Deavât.
- Müslim, el-Câmiu’s-sahîh, Kitâbü’z-Zikir ve’d-Duâ; Kitâbü’l-Mesâcid.
- Tirmizî, es-Sünen, Deavât; Ebû Dâvûd, es-Sünen, Vitir ve Edeb.
Not: Bu yazı dinî bilgilendirme amaçlıdır. Fıkhî konularda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarına veya bir din görevlisine danışmanızı tavsiye ederiz.