Namaz, Fâtiha ve sûrelerin yanında belirli dualar ve zikirlerle kılınır. Namaz kılmaya yeni başlayanların ilk öğrendiği bu dualar, çoğu zaman anlamları bilinmeden okunur. Bu yazıda namaz dualarını Hanefî mezhebindeki sırasıyla, okunuşları ve anlamlarıyla ele alıyoruz.
1. Sübhaneke
Ne zaman okunur: Her namazın ilk rekâtında, iftitah tekbirinden sonra, Fâtiha’dan önce.
Okunuşu: Sübhâneke’llâhümme ve bi-hamdik, ve tebârake’smük, ve teâlâ ceddük, ve lâ ilâhe ğayrük.
Anlamı: “Allah’ım! Seni her türlü eksiklikten uzak tutar, seni överim. Senin adın mübarektir. Şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur.”
Kaynak: Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât.
2. Rükû ve Secde Tesbihleri
Rükûda (en az üç defa): Sübhâne Rabbiye’l-azîm. “Yüce Rabbimi her türlü eksiklikten uzak tutarım.”
Rükûdan kalkarken: Semi’allâhü li-men hamideh. “Allah kendisine hamd edeni işitir.” Ayakta: Rabbenâ leke’l-hamd. “Rabbimiz, hamd sana mahsustur.”
Secdede (en az üç defa): Sübhâne Rabbiye’l-a’lâ. “En yüce Rabbimi her türlü eksiklikten uzak tutarım.”
Kaynak: Müslim, Müsâfirîn (Huzeyfe rivayeti); Buhârî, Ezân.
3. Ettehiyyatü
Ne zaman okunur: Her oturuşta (ka’de).
Okunuşu: Ettehiyyâtü lillâhi ve’s-salavâtü ve’t-tayyibât. Esselâmü aleyke eyyühe’n-nebiyyü ve rahmetullâhi ve berakâtüh. Esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhi’s-sâlihîn. Eşhedü en lâ ilâhe illallâh, ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh.
Anlamı: “Bütün övgüler, dualar ve güzel sözler Allah’a aittir. Ey Peygamber! Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi senin üzerine olsun. Selam bizim ve Allah’ın salih kullarının üzerine olsun. Şahitlik ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur. Yine şahitlik ederim ki Muhammed O’nun kulu ve elçisidir.”
Kaynak: Buhârî, Ezân; Müslim, Salât (Abdullah b. Mes’ûd rivayeti).
4. Allâhümme Salli ve Allâhümme Bârik
Ne zaman okunur: Son oturuşta Ettehiyyatü’den sonra.
Okunuşu: Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd. Allâhümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ bârakte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd.
Anlamı: “Allah’ım! İbrahim’e ve ailesine rahmet ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine de rahmet et; İbrahim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine de bereket ver. Şüphesiz sen övülmeye layıksın, şanı yücesin.”
Kaynak: Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Salât.
5. Rabbenâ Duaları
Ne zaman okunur: Son oturuşta salavatlardan sonra, selamdan önce.
Okunuşu: Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr. Rabbenağfirlî ve li-vâlideyye ve li’l-mü’minîne yevme yekûmü’l-hisâb.
Anlamı: “Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru. Rabbimiz! Hesap gününde beni, anne babamı ve bütün müminleri bağışla.”
Kaynak: Bakara, 2/201; İbrâhîm, 14/41.
Namaz Dualarının Arapça Metinleri
Okunuşlar Latin harfleriyle yazıldığında bazı sesler (ayn, hâ, kâf gibi) tam karşılanamaz. Doğru telaffuz için Arapça metni bir hocadan veya güvenilir bir kayıttan dinleyerek takip etmek en sağlıklı yoldur.
Sübhaneke
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَٰهَ غَيْرُكَ
Ettehiyyatü
التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Allâhümme Salli
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Allâhümme Bârik
اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Rabbenâ Âtinâ
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Rabbenağfirlî
رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ
Selamdan Sonra Okunanlar
Namaz selamla tamamlandıktan sonra “Allâhümme ente’s-selâm ve minke’s-selâm, tebârakte yâ ze’l-celâli ve’l-ikrâm” duası okunur. Anlamı: “Allah’ım! Sen selamsın, selamet ancak sendendir. Ey celal ve ikram sahibi, sen çok yücesin.” (Müslim, Mesâcid). Ardından Âyetü’l-Kürsî, 33’er defa Sübhânallâh, Elhamdülillâh ve Allâhü ekber şeklinde tesbihat yapılır ve dua edilir. Bu bölüm namazın farzlarından değildir; ancak Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) devamlı uyguladığı sünnetlerdendir.
Namaz Dualarında Sık Yapılan Hatalar
- Dudak kıpırdatmadan okumak: Hanefîlere göre kıraatin geçerli olması için harflerin dil ve dudakla telaffuz edilmesi gerekir; yalnızca içinden geçirmek yeterli sayılmaz.
- Sübhaneke’yi her rekâtta okumak: Sübhaneke yalnızca ilk rekâtta, iftitah tekbirinden sonra okunur.
- İlk oturuşta Salli-Bârik okumak: Dört rekâtlı farz namazların ilk oturuşunda yalnızca Ettehiyyatü okunur. Salli-Bârik ve Rabbenâ duaları son oturuşa aittir.
- Acele etmek: Rükû ve secdede tesbihleri hızla geçmek yerine, uzuvlar yerine oturacak kadar beklemek (ta’dîl-i erkân) gerekir.
Namaz Dualarının Sırası (Özet)
- İftitah tekbiri, ardından Sübhaneke
- Eûzü-Besmele, Fâtiha ve bir sûre
- Rükû tesbihi, ardından kalkış zikirleri
- Secde tesbihi
- Oturuşta Ettehiyyatü
- Son oturuşta Salli-Bârik ve Rabbenâ duaları
- Sağa ve sola selam
Namaz Dualarını Ezberlemek İçin
- Önce Sübhaneke ve Ettehiyyatü’yü ezberleyin; bunlar her namazda okunur.
- Her duanın anlamını bir kez okuyun; namazda ne söylediğinizi bilmek huşuyu artırır.
- Ezberlenene kadar kısa bir zikirle (örneğin “Sübhânallâh”) namaz kılınabilir; önemli olan öğrenmeye devam etmektir.
Sık Sorulan Sorular
Namaz duaları Türkçe okunabilir mi?
Namazda Fâtiha, sûreler ve namaz duaları Arapça okunur. Anlamlarını bilmek ise namazın bilinçli kılınmasına yardımcı olur.
Ettehiyyatü kaç kez okunur?
Her oturuşta bir kez okunur. Dört rekâtlı namazlarda iki oturuş olduğu için iki kez okunur.
Namaz duaları bilinmeden namaz kılınır mı?
Fâtiha ve kısa bir sûreyi bilmeyen kişi öğrenene kadar bildiği zikirlerle namaz kılar. Ancak namaz dualarını en kısa sürede öğrenmeye çalışmak gerekir.
Vitir namazında Kunut duaları ne zaman okunur?
Hanefî mezhebinde vitir namazının üçüncü rekâtında, kıraatten sonra tekbir alınır ve Kunut duaları okunur; ardından rükûya gidilir.
İlgili Yazılar
- Tesbihat Nasıl Yapılır? Namaz Sonrası Zikirler
- Âyetü’l-Kürsî: Okunuşu, Anlamı ve Fazileti
- Sabah ve Akşam Okunacak Dualar
Kaynakça
- Buhârî, el-Câmiu’s-sahîh, Kitâbü’l-Ezân ve Kitâbü Ehâdîsi’l-enbiyâ.
- Müslim, el-Câmiu’s-sahîh, Kitâbü’s-Salât ve Kitâbü’l-Mesâcid.
- Ebû Dâvûd, es-Sünen, Kitâbü’s-Salât; Tirmizî, es-Sünen, Ebvâbü’s-Salât.
- Kur’ân-ı Kerîm, Bakara 2/201; İbrâhîm 14/41.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler, Namaz bölümü.
Not: Bu yazı dinî bilgilendirme amaçlıdır. Fıkhî konularda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarına veya bir din görevlisine danışmanızı tavsiye ederiz.